ProductnieuwsTips voor de vakman

Wanneer gebruik je welke ademhalingsbescherming?

Ademhalingsbescherming is van groot belang, maar wanneer heb je bescherming nodig en welke? In dit artikel geven we een overzicht van veel voorkomende toepassingen en een technische toelichting. In de technische toelichting gaan we dieper in op het soort deeltjes en op de concentratie van de deeltjes. Ten slotte kun je om je maskerkeuze te bepalen ook enkele kenmerken op zichzelf afwegen.

Overzicht activiteiten

Om de keuze eenvoudiger te maken, hebben we een handig overzicht gemaakt waarin enkele vaak voorkomende klussen staan met hun minimale vereisten in verband met ademhalingsbescherming. Deze tabel neemt een gemiddelde vervuiling in acht in een niet besloten ruimte. Bij sterke vervuiling of uiterst dodelijke stoffen kies je altijd voor perslucht. Deze kan dan geleverd worden via een geschikt (gezuiverd) persluchtnet of zuustoffles. Dat zal vaak in combinatie zijn met een ademhalingsautomaat in een volgelaatsmasker.

Belangrijk:

  • Als je de stof proeft of ruikt is je masker te sterk verzadigd en dien je het te vervangen. De enige manieren om verzadiging vast te stellen is door te ruiken of te proeven. Let dus altijd op voor het oplopen van de concentratie.
  • Als je filter zwaarder is dan 300 gram dien je te kiezen voor een volgelaatsmasker. Je kunt ook een masker nemen met 2 filters en zo het gewicht verdelen.
Nog enkele nuttige weetjes voor de filterkeuze

Alle filters hebben een letter en cijfercode. Je kunt deeltjesfilter tot gasfilter A vaak vinden met de code (FF). Dat wil zeggen dat het een wegwerpmasker betreft. Bijvoorbeeld (FF)P2 zal dus een wegwerpmondmasker zijn en P2 een filter om op een masker te monteren. Er zijn nog enkele bijkomende eigenschappen voor de wegwerpfilters.

  • D: Filters met deze aanduiding kunnen bij meerdere shifts binnen dezelfde dag gebruikt worden.
  • R/NR: De aanduiding R staat voor herbruikbaar en NR voor niet herbruikbaar.
  • V: Dit kenmerk wil zeggen dat het masker voorzien is van een uitademventiel.

Technische toelichting

Soort deeltje

De te kiezen ademhalingsbescherming is sterk afhankelijk van het type verontreiniging waar je mee te maken krijgt. Je kunt hier 2 grote groepen onderscheiden met elk hun eigen onderverdeling.

Bij rook, nevel en stof is de klasse rechtstreeks afhankelijk van de verontreiniging die het kan filteren. Deze heeft telkens een hogere opnamecapaciteit. Voor de gasfilters kent elk type 3 klassen. Dit gaat enkel om de opnamecapaciteit in deeltjes per miljoen (PPM).

Concentratie

De concentratie van de te filteren stof drukken we uit in parts per million (PPM) of in mg/m³ of een percentage in een volume voor gassen. Voor vele types stoffen is een wettelijke grenswaarde vastgelegd.
Om de juiste keuze van filter vast te leggen voor de optimale ademhalingsbescherming, kun je de nominale protectie factor (NPF) berekenen. Die kun je bekomen door de concentratie op de werkplek te delen door de wettelijk toegestane grens. Bijvoorbeeld met ammoniak: je hebt op je werkplek een concentratie van 500 ppm en de grenswaarde is 20 ppm (actueel cijfer uit wetgeving). Dus 500/20 = 25 NPF. We weten ook dat deze stof valt onder de gasfilter K.

Nu kun je je tot volgende tabellen richten om te kijken welk type bescherming geschikt is. We maken hier een onderscheid tussen de omgeving afhankelijke en de omgeving onafhankelijke mogelijkheden.

Omgeving afhankelijke (gefilterde) bescherming NPF tabel

Als je een filter met een actieve luchttoevoer (motor of perslucht) neemt, zal de filter sneller verzadigen maar je beschermingsfactor verhogen.

Omgeving onafhankelijke (filterloze) bescherming NPF tabel

Dit principe zorgt dat je geen schadelijke deeltjes binnenkrijgt doormiddel van overdruk.

Met de longautomaat heb je het minste risico dankzij een naadloos geregelde overdruk en verbruik dat perfect meegaat met de ademhaling. Dit is tevens ook de meest zuurstof besparende mogelijkheid.

Het volmasker op perslucht zonder automaat werkt ook goed, maar kan sterk variëren doordat de overdruk niet altijd gegarandeerd kan worden. Dit geldt ook voor de luchtkap. Afhankelijk van de afdichting en het debiet van perslucht zal je dus meer of minder bescherming genieten. Ook je eigen inspanning is hier doorslaggevend.

Als je bijvoorbeeld een baard hebt zal een halfgelaatsmasker niet optimaal functioneren. Doe je dat dan in combinatie met een goed afdichtende luchtkap of met actieve ventilatie, dan zal je werkelijke bescherming weer beter zijn.

De soorten maskers
  • Mondmaskers
    • Geventileerd
    • Niet geventileerd
  • Halfgelaatsmaskers
    • Actieve luchttoevoer
    • Geen actieve luchttoevoer
  • Gelaatsmaskers
    • Met automaat
    • Zonder automaat
    • Met zuurstoffles
Mondmaskers

De gewone mondmaskers in hun meest eenvoudige uitvoering zijn wegwerp stofmaskers (ffp). De naam zegt het natuurlijk zelf al, ze zijn vooral geschikt voor stof. Dit zijn bijna uitsluitend wegwerpmodellen wat wil zeggen dat je ze niet mag hergebruiken. Je mondmasker kan ook verzadigd geraken. Dit kun je opmerken aan de smaak en/of geur van de lucht. Dat kan zowel door de verzadiging door stofdeeltjes als de uitgeademde lucht.

Wat je kunt verwachten:

  • Algemeen goedkoop
  • Tegendruk bij het ademen
  • Snelle verzadiging
  • Niet herbruikbaar

Zonder ventiel
Bij een vol mondmasker gaat de filterlaag het snelst verzadigd zijn. Dat komt omdat bij het uitademen de koolstofdioxide in de koolstof gevangen komt te zitten. Wanneer het masker verzadigd geraakt, krijg je een hogere dosis CO2 terug. Als het masker verzadigd is dus niet verder gebruiken! Gebruik dit masker ook niet na 1 beurt omwille van de bacteriële groei in het masker.

Met ventiel
Het mondmasker met ventiel bevat een terugslagklepje dat ervoor zorgt dat je de lucht vlot kunt uitademen. Het laat de lucht gemakkelijk vrij maar sluit terug af bij inademing. Ademen zal hierdoor gemakkelijker gaan en het zorgt ervoor dat je filter niet zo snel verzadigd met CO2.

Halfgelaatsmaskers

Het halfgelaatsmasker bedekt zowel neus als mond nauwsluitend. Dit type masker heeft een groot draagcomfort voor filters tot 300 gram. Je kunt dit masker vinden met en zonder actieve ventilatie.

Wat kun je verwachten:

  • Goede prijs voor de voordelen
  • Mogelijkheid tot opheffen tegendruk met perslucht of ventilatie
  • Minder snel verzadigd
  • Herbruikbaar mondmasker

Halfgelaatsmasker met ventilatie
Hierbij zorgt een ventilator voor actieve aanzuiging van lucht waardoor de ademweerstand wordt weggewerkt. Dankzij de overdruk in het masker is dit soort masker geschikt voor mensen met een baard. De bescherming blijft wel lager als de overdruk niet gegarandeerd kan worden.

Halfgelaatsmasker zonder ventilatie
Dit masker lijkt sterk op het eenvoudige mondmasker. De betere afdichting zorgt natuurlijk voor een iets betere filtering. Dit masker heeft als voordeel dat je de filters apart kunt kopen, wat gemakkelijk is voor afvalbeheer en stockage. De filters gaan vaak langer mee. Halfgelaatsmaskers bestaan ook in wegwerpvorm, eveneens aangeduid met (FF).

Volgelaatsmasker

Het volgelaatsmasker bedekt het hele gezicht en biedt zo een volledige bescherming tegen schadelijke deeltjes. Je kunt het volgelaatsmasker gebruiken met filters, maar ook omgevingsonafhankelijk en dus zonder filter op overdruk. Bij gebruik van filters is er maar een kleine winst in NPF te merken. De perslucht die je aanvoert kan zowel door een persluchtnet als door een zuurstoffles aangevoerd worden. Wat het verschil maakt is vooral of je een longautomaat gebruikt of niet.

Wat kan je verwachten bij omgeving onafhankelijk gebruik:

  • Geschikt voor onafhankelijke beademing
  • Zeer betrouwbaar met juist gebruik
  • Filterloos gebruik mogelijk

Volgelaatsmasker zonder automaat
Bij een volgelaatsmasker zonder automaat wordt de lucht aangevoerd door een persluchtnetwerk. De lucht moet natuurlijk correct geconditioneerd worden om veilig te zijn voor inademing. Dit werkt zonder filtering omdat de perslucht altijd een constante luchtstroom in je kap of masker brengt. Door de overdruk kunnen gevaarlijke deeltjes dus niet naar binnen. Als de gebruiker zware inspanning levert kan de overdruk wegvallen en de gebruiker blootstellen aan gevaar.

Volgelaatsmasker met automaat
Hierbij wordt perslucht aangevoerd op een longautomaat. Dat zorgt ervoor dat de aangevoerde perslucht altijd meegaat met de behoefte van de gebruiker, wat een constante overdruk garandeert. Dit is dus een van de veiligste uitrustingen die er is als de aangevoerde lucht van buiten de zone komt.

Zuurstoffles met automaat
Met de zuurstoffles kun je onafhankelijk operationeel zijn en zal altijd in combinatie met een longautomaat werken. Deze kan efficiënt een overdruk behouden en biedt de hoogst mogelijke bescherming. Dit biedt dan de maximale omgeving onafhankelijke bescherming.

Tot slot

Ademhalingsbescherming kiezen kan zoals je ziet best complex worden. Alles hangt af van de toepassing en onder welke omstandigheden het werk plaatsvindt. Geraak je er niet helemaal aan uit? Laat je dan gerust adviseren door onze professionele vakhandel. Onze specialisten helpen je graag verder.